เควอซิทิน (Quercetin) คืออะไร? ... ประโยชน์ต่อสุขภาพ?

เควอซิทิน จัดเป็นสารในกลุ่มฟลาโวนอยด์ชนิดหนึ่ง ซึ่งเป็นเม็ดสีของพืชที่ทำให้เกิดสีของผลไม้ ผัก และดอกไม้หลายชนิด

ฟลาโวนอยด์ เช่น เคอร์เซติน มีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ อนุมูลอิสระที่เป็นอันตราย (โมเลกุลที่ไม่เสถียร) มีบทบาทสําคัญที่ก่อให้เกิดโรคหลายอย่าง เช่น ความดันโลหิตสูง, โรคหลอดเลือดสมอง, มะเร็งและโรคเบาหวาน ฟลาโวนอยด์ช่วยต่อสู้กับอนุมูลอิสระโดยการทําให้เป็นกลาง ซึ่งจะช่วยปกป้องเซลล์ของร่างกายจากความเสียหายจากปฏิกิริยาออกซิเดชัน และช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเรื้อรัง

"เราไม่สามารถสังเคราะห์เควอซิทินในร่างกายได้เอง ดังนั้นการรับประทานเคอร์เซตินผ่านแหล่งอาหารหรืออาหารเสริมจึงเป็นกุญแจสําคัญ" Kelsey Costa นักโภชนาการชื่อดังในคอนเนตทิคัตกล่าว

"การดูดซึมสารเควอซิทินเข้าสู่ร่างกาย (Bioavailability) ถือว่าค่อนข้างต่ํา" Dr. Schweig ได้ตั้งข้อสังเกตว่า มีหลายปัจจัยเกี่ยวข้อง เช่น การบริโภคอาหารอื่นร่วมกับเควอซิทิน, การเปลี่ยนแปลงของการเผาผลาญ เป็นต้น ล้วนมีผลต่อการดูดซึม

“มีข้อมูลค่อนข้างน้อย ที่จะใช้เปรียบเทียบการดูดซึมสารเควอซิทินในอาหารเสริม และเควอซิทินจากอาหารที่เรารับประทาน” เขากล่าวเสริม

ประโยชน์ของเควอซิทิน (Quercetin)

เควอซิทินถูกนำมาใช้ประโยชน์ด้านสุขภาพหลายด้าน ตั้งแต่หัวใจและสมอง ไปจนถึงเรื่องการแพ้ พอสรุปได้ดังนี้:

เควอซิทินต้านการอักเสบ - จากการศึกษาชี้ให้เห็นว่า เควอซิทิน ช่วยบรรเทาอาการอักเสบในสภาวะต่าง ๆ รวมถึง โรคข้ออักเสบ, โรคภูมิแพ้ และ โรคหัวใจและหลอดเลือด เมื่อร่างกายพบสารที่เป็นอันตรายหรือระคายเคือง ร่างกายจะตอบสนอง ทำให้เกิดการอักเสบเกิดขึ้น ซึ่งเป็นปฏิกิริยาในการตอบสนองตามธรรมชาติของร่างกาย และการอักเสบไม่ได้บ่งบอกว่าจะต้องมีการติดเชื้อเสมอไป เควอซิทินช่วยควบคุมการอักเสบโดยการยับยั้งเอ็นไซม์ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการอักเสบ

เควอซิทินป้องกันหัวใจ (Cardioprotective) - เควอซิทินมีประโยชน์ในการป้องกันหัวใจ จากการศึกษาในมนุษย์ พบว่า เควอซิทินช่วยให้หลอดเลือดแดงแข็งแรง โดยการเพิ่มการขยายเส้นเลือด และลดความดันโลหิตในผู้เข้าร่วมที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง ซึ่งอาจจะทําให้เกิดความเสียหายต่อหลอดเลือดแดงได้ และตามมาด้วยหัวใจวายหรือโรคหลอดเลือดสมอง (*)    เควอซิทิน ยังช่วยต่อต้านการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน ซึ่งเป็นกระบวนการที่ทําให้หลอดเลือดแดงแข็งตัว ที่เกิดจากคอเลสเตอรอลไม่ดี ชนิด LDL

เควอซิทินต้านเบาหวาน (Anti-diabetic) - มีการศึกษาถึงประโยชน์ของเควอซิทิน ที่ช่วยลดความเสี่ยงของโรคเบาหวานได้ จากการรีวิวงานวิจัย Biomedicine and Pharmacotherapy ปี 2022 ชี้ให้เห็นว่า เควอซิทินสามารถลดน้ําตาลในเลือดที่สูงได้และช่วยการทำงานของสารต้านอนุมูลอิสระภายในเซลล์ นอกจากนี้ก็มีงานวิจัยที่ตั้งข้อสังเกตว่า ในประชากรจีนที่มีการบริโภคเควอซิทินทุกวัน ช่วยลดความชุกของโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 (*)

เควอซิทินต้านการแพ้ (Anti-allergic) - เควอซิทินทําหน้าที่เหมื่อนเป็นยาแก้แพ้ (Antihistamine) ด้วยการลดการหลั่งฮีสตามีนและสารอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบ ที่อาจจะนําไปสู่อาการภูมิแพ้ได้ ในการศึกษาในมนุษย์ ที่ทำการทดลองแบบสุ่มซึ่งตีพิมพ์ในปี 2022 ได้ศึกษาผลของการกินเควอซิทิน ในผู้เข้าร่วมทดลองชาวญี่ปุ่นที่มีอาการแพ้ตามฤดูกาล ผู้เข้าร่วมที่ทานอาหารเสริมเควอซิทิน พบว่ามีอาการภูมิแพ้ดีขึ้นอย่างมีนัยสําคัญ เช่น คันตา จาม และมีน้ํามูกไหลเมื่อเทียบกับกลุ่มที่กินยาหลอก (*)

เควอซิทินต้านมะเร็ง (Anti-cancer) - ฤทธิ์ต้านมะเร็งของเควอซิทิน อาจจะเป็นส่วนหนึ่งที่เกิดจากคุณสมบัติในการลดการอักเสบ, ป้องกันความเสียหายของ DNA และจากกระบวนการ Apoptosis (การตายของเซลล์ที่ตั้งโปรแกรมไว้) ในเซลล์มะเร็ง จากการศึกษาในมนุษย์พบว่า การให้เควอซิทินร่วมกับเคอร์คูมิน (สารประกอบในขมิ้นชัน) จะช่วยลดขนาดและการเจริญเติบโตที่ผิดปกติในผู้ป่วยที่เป็นโรค polyposis adenomatous ซึ่งเป็นภาวะที่มีความผิดปกติในการเจริญเติบโตในลำไส้และทวารหนัก (*)

เควอซิทินป้องกันระบบประสาท (Neuroprotective) - เควอซิทินช่วยปรับปรุงการทํางานของสมองและลดการอักเสบของระบบประสาท ซึ่งเป็นปัจจัยสําคัญในการลดลงของอาการรับรู้ความเข้าใจ ที่เกี่ยวข้องกับอายุ และโรคทางระบบประสาท เช่น โรคอัลไซเมอร์, โรคพาร์กินสัน และโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) การทดลองแบบสุ่มนาน 40 สัปดาห์ ที่ตีพิมพ์ในปี 2022 พูดถึงผลการศึกษาของการบริโภคเครื่องดื่ม ที่มีเควอซิทินเป็นประจํา กับอาสาสมัครชาวญี่ปุ่น ที่มีการลดลงของความรู้ความเข้าใจที่เกี่ยวข้องกับอายุ กลุ่มที่บริโภคเครื่องดื่มเควอซิทิน พบว่ามีการตอบสนองดีขึ้นอย่างมีนัยสําคัญ การศึกษาบ่งชี้ว่า การรักษาด้วยเควอซิทิน อาจจะช่วยป้องกันการลดลงของการไหลเวียนของเลือดในสมอง และกิจกรรมสมองที่เกี่ยวข้องกับความเครียด แม้ว่าความแตกต่างระหว่างการรักษาและกลุ่มที่ได้ยาหลอก จะไม่มีนัยสําคัญมาก (*)

เควอซิทินต้านจุลินทรีย์ (Antimicrobial) - มีรายงานการศึกษาที่บ่งชี้ว่า เควอซิทินมีคุณสมบัติในกาต้านจุลชีพที่หลากหลาย จากการศึกษาในมนุษย์ พบว่า เควอซิทินมีฤทธิ์ต้านไวรัสที่เกี่ยวข้องกับ COVID-19 (*) อย่างไรก็ตาม จําเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH: National Institutes of Health)

เควอซิทินต้านสารพิษ (Anti-toxin) - เควอซิทินยังสามารถทําหน้าที่เป็นสารยึดเกาะกับสารกําจัดศัตรูพืชและโลหะหนัก ช่วยขจัดสารพิษออกจากร่างกาย จาการรีวิวงานวิจัยใน Molecule ปี 2022 ที่สรุปได้ว่า เควอซิทินมีศักยภาพในการป้องกันและควบคุมสารพิษที่เกิดจากอาหารเป็นพิษ, เชื้อรา และสารพิษอื่นๆ ที่เป็นอันตรายต่อ พืช สัตว์และมนุษย์ (*)

ขนาดเควอซิทินที่แนะนำให้กินต่อวัน

วิธีดีที่สุดเพื่อให้ได้ประโยชน์จากเควอซิทิน คือ การกินอาหารที่อุดมด้วยเควอซิทิน อย่างไรก็ตาม, การบริโภคเคอร์เซตินในรูปแบบอาหารเสริมอาจจะมีประโยชน์กับคนที่ไม่ชอบกินผักและผลไม้ การเสริมเควอซิทินจะเป็นประโยชน์มากสําหรับ ผู้ที่ต้องการเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย, ลดการอักเสบ หรือช่วยเรื่องสุขภาพของหัวใจและหลอดเลือด

ปัจจุบัน ยังไม่มีปริมาณที่แนะนําต่อวันสําหรับเควอซิทิน อย่างไรก็ตาม จากการทดลองทางคลินิกรายงานว่า ยังไม่มีผลข้างเคียงที่มีนัยสําคัญกับการกินเควอซิทินในปริมาณสูงถึง 1,000 มิลลิกรัมต่อวันนานถึง 12 สัปดาห์ และทาง หน่วยงาน อย. ไทยก็อนุญาตให้ใส่เควอซิทินในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารได้ถึง 1,000 มก.ต่อวัน

อาการข้างเคียงของเควอซิทิน

เควอซิทินที่บริโภคผ่านทางอาหารโดยทั่วไปมีความปลอดภัย ในขณะที่การเสริมเควอซิทินยังไม่ก่อให้เกิดปัญหาร้ายแรง แต่อาจจะมีอาการ ปวดหัว, ปวดท้องและรู้สึกเสียวซ่าในแขนและขา ซึ่งเป็นผลข้างเคียงที่พอพบได้บ้าง

การเกิดผลข้างเคียงจากการกินเควอซิทิน อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล บางคนอาจจะอ่อนไหวกว่าคนอื่น ผลข้างเคียงอาจเกิดขึ้นได้แม้ในปริมาณที่แนะนํา แต่หากคุณพบอาการข้างเคียงให้หยุดใช้และปรึกษาแพทย์ สำหรับคนที่มีปัญหาเรื่องไต หรืออาการแพ้ควรหยุดกินอาหารเสริมที่มีสารเควอซิทิน

ข้อควรระวัง

สำหรับคนตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรยังไม่มีข้อมูลด้านความปลอดภัยของการกินเควอซิทิน จึงควรหลีกเลี่ยง เว้นแต่จะได้รับคําแนะนําจากแพทย์

อาหารเสริมเควอซิทิน อาจจะมีปฏิกิริยากับยาต่อไปนี้:

• ยาฆ่าเชื้อ

• ยาละลายลิ่มเลือด

• ยาลดความดันโลหิต

• ยาเคมีบำบัด

• ยากลุ่มสเตียรอยด์ เช่น เพรดนิโซน

• ยา Cyclosporine (ยากดภูมิต้านทานที่ให้ในคนเปลี่ยนถ่ายอวัยวะ)

• ยา Digoxin

• ยาที่ขับทางตับ เช่น ยาลดคอเลสเตอรอล และยาแก้แพ้บางชนิด

--------------------

อ้างอิง:-

• Anand David AV, Arulmoli R, Parasuraman S. Overviews of Biological Importance of Quercetin: A Bioactive Flavonoid. Pharmacogn Rev. 2016;10(20):84-89.

• Fighting Inflammation. Harvard Health Publishing. Accessed 4/25/2023.

• Patel RV, Mistry BM, Shinde SK, et al. Therapeutic potential of quercetin as a cardiovascular agent. European Journal of Medicinal Chemistry. 2018;155:889-904.

• Dietary Supplements in the TIme of COVID-19. National Institutes of Health. Accessed 4/25/2023.

• Quercetin. MedlinePlus. Accessed 5/26/2023.

#drbunlue #NMP #NMN #NAD #ChapaGroupAndMadePhuwiang #ย้อนวัยไปกับ_drbunlue #antiaging #ชะลอวัย #สุขภาพดี #tiktokสุขภาพ #ลืมป่วย #healthy #healthycare #healthyfood #ดูแลสุขภาพ #มณีแดง #RedGem #Quercetin #เคอร์เซติน #เควอซิทิน #SenolyticAgents